Bloomberg HT - 10 Şubat 2025
Cavit Afacan, General Manager of Afacan Lojistik ve Gümrük Müşavirliği, evaluated inspection burdens in customs, digitalization, and changes to tax exemptions in free zones. Arguing that reporting obligations aimed at preventing false import declarations should be handled through market-level inspections, Afacan highlighted the importance of customs integration via the Single Window System. Additionally, he discussed the narrowing of tax advantages in free zones and recent administrative corrections regarding investment incentive certificates.
Transcript
Show transcript
[Müzik] [Müzik] Tekrar hoş geldiniz 60 dakika yeni bir konukla Cavit afacanla devam ediyor Afacan lojistik ve Gümrük Müşavirliği Genel Müdürü Hoş geldiniz C be Hoş bulduk Zeynep Hanım nasılsınız Çok teşekkür ederim iyiyim siz nasılsınız Allah'a şükür Buyurun Lütfen şimdi eee Eee ithalatta yanlış beyanın önüne geçme amaçlı olarak tarif edebileceğimiz birtakım uygulamaları Eee izliyoruz işte Tarım Bakanlığı kontrolüne tabi ürünler için 2024'e kapsayan rapor paketinin geri eklendiğini anlıyoruz Eee çekildiğini Aynen Pardon geri çekildiğini anlıyoruz şimdi hem Eee neden yani amaç tam olarak ne burada hani Evet yanlış beyanın önüne geçmek diye tarif ettim ben ama nasıl oluyor nerelerde sıkıntı oluyor ve neyi engelleyecek bu adım niye uygulanıyor niye uygulanmıyorsa dışında da kullanılabilir biz bunları beyan ederken ithalatta firmanın bilgisine göre bunu gıda sektöründe mi kullanıyoruz kullanmıyor muyuz diye soruyoruz kullanmıyoruz dersek Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetimi dışında demektir O muafiyet giriyoruz fakat Eee idare dedi ki ben bunları kontrol etmek istiyorum Hani yanlış beyanlar olabilir Eee gıdayla temas edilen bir yerde kullanılmasına rağmen muafiyet girilmiş olabilir diye bir Eee rapor istedi raporları da YGM derden yani yetkilendirmiş gümrük müşavirlerden istedi Onu da parantez açım yetkilendirilmiş gümrük müşaviri nedir diye gümrük müşer liği tek bir meslek ama bir zaman sonra devlet Eee kendini küçültmek idare kendini küçültmek amacıyla gümrük müşer liğini ikiye böldü Birisi benim çeşit ithalata ihracata yani işlemleri yapan diğeri antrepolar üzerinden anlatayım Örneğin Eskiden idarenin Antrepo memuru vardı bildiğiniz devlet memuruydu sayımları filan on yapar dediler ki bunlar olmasın Devleti küçült gümrük mişa evlerine bir hak verelim Ya bunu yap ya bu Antrepo memurunun yerine geç şunun raporlarını hazırla bu raporları hazırla diye işte idare dedi ki bu yetkilendirmiş Gümrük Müşavirleri yani YGM diyeceğim Ondan sonra bunları ithalat yaparken YGM rapor alın Hı hı taahhüt verin işte gıdada kullanılmıyor filan diye kontroller yapılsın ama bir de bir şey daha dedi bu 2024'e götüreceksiniz onlarla Onlar kontrol edecekler Hakikaten bu Satı yani firmalara dediler ki ithalat yapanlara Siz bunu aldınız ticaretini yapan firmalar satıyorsunuz onlar gıdada mı kullanıyor Siz gıdada kullanmıyorum diye ben çekmişsiniz bunu gıdayla temas etmiyor diye çekmişsiniz sattıklarını olur mu Onların hepsinin faturaları çıkacak bir işi kapsayacak ve geçmişe dönük bir şeydi firmalardan çok itirazlar geldi Eee Sizin bir önceki programımızda burada değil ama öğlen saatlerinde çıktığım bir programda bunu kısacık söyledim o sırada Cumhurbaşkanımızın asgari ücret açıklaması olunca 81 dakikalık şey 4 dakikada mecburen kesildi Eee bu Konuşurken de hep söylüyoruz benim savunduğum şey şu piyasa denetiminde bunun yapılması çünkü gülerin üzerinde çok yük var firmalardan da itirazlar gelince 2024 yılından 6 ay 810 aylık şeyleri çıkartıp düşünebiliyor musunuz bir firma 50 tane yere satmış 50 tane yerden onların nereye sattığını ispatlayacak şunu yaptım bunu yaptım diyecek müthiş bir işti Allah'tan idare dedi ki Eee Ben şu anda bunu yapmıyorum 2025 yılının mevzuatını yayınlarken bundan Vazgeçti bundan sonra nasıl yapacaklar tekrar getirecekler mi yoksa piyasa denetimi Onu bilmiyorum ama bence piyasa denetimi daha mantıklı gibi Çünkü dediğim gibi gümrüklerin işi çok uzun ama normalde içeriye girmeden denetlenmesi daha anlamlı değil mi Yani bir kere piyasaya çıktıktan sonra denetim daha zor değil mi şimdi esas İyi ki sordunuz gümrüklerin işi çok yüklü her şeyi ona yüklüyoruz Çünkü TS mesela TS'ye Tabi bir üründen bahsedeyim size her şey tamam ama c's boyutu uygun değil yani cde boyutu Aynı bizim bayrak gibidir şu boyutlarda olacak şu oranlarda olacak diye ama bunu gümrükte tutmazlar Vakit geçmesin diye şartlı taahüt verirsiniz firma ithalatını yapar ama piyasaya arz etmeden önce onun o işaretini düzeltmesi lazımdır piyasada bunu denetler gümrüklerde Şimdi burada da Notum var gümrüklerin derdi şu E hem hızlı olsun isteniyor hem kontrollü olmasın isteniyor yani tavşana kaç diyorlar tazıya da tut diyorlar Bir de gümrükler hep günah geçisi niye gümrüklerde mesela işler hızlı olabilir ama çok fazla yerden kontrol var işte örnek konuştuğumuz ilk başta konuştuğumuz K tarım orman Bakanlığının kontrol tabi liste var E şimdi gümrüklerde iş yapıyorsunuz oradan bir belge almanız lazım ya da standartlardan bir belge almanız lazım ilaç türü bir şey çekiyorsanız E Sağlık Bakanlığından bir belge el almanız lazım belli kontrollerin olması lazım bu hep bir gecikmelere neden oluyor Ondan sonra hep gümrüklerin üzerine bu yük biniyor nasıl bir mekanizma gerek o zaman size göre şimdi esasa o mekanizmaları yavaş yavaş kuruyor gümrük esasla gümrük E ben 42 senedir bu işin içindeyim elektronikle şme bilgisayara geçmeye en hızlı adapte olan şey e yıllar önce Avrupa Birliği gümrük birliği' girmeden önce bize dediler mevzuatlar mız çok artacak bir iki toplantı yapıldı yerler sığmadı yani kimse sığamadı oralara sonra gittikçe gelişti gelişti gelişti şimdi tek pencere sistemi diye bir sistemi geliştirmeye çalışıyorlar Çok doğru Nasıl her Herkes her şeyi yani İdare her şeyi elektronik ortamda görsün Kağıt ortamda görmesin oradan birbirini Eee Türkçe kelimeye Ç uysun Hı hı uysun istiyorlar E şimdi benim konum değil esasa lojistik işiler ve özellikle nakliye işiyle uğraşanlar da Eee söyleyecektir size şu anda yeni bir faza geçtik artık bir yerde bir nakliye başlıyorsa onun belli şeylerin doldurularak yani esasa yolda gelirken hiçbir şey atlamadan tarifesinin bile neredeyse belli olarak o malın nereden gittiğini takip etmek istiyor bütün dünya Biz şimdi ona gidiyoruz bu işi kolaylaştırmanın yolu da işte bu elektronikle şme kağıtsız ortamda yapabilme ama Devlerin dijitalleşmesi bahsediyorsunuz Evet ama bir tarafta Bir de şu da var yani onu da idareyi de anlıyorum şimdi biz gümrük birliğinde olduğumuz için gümrük vergilerini istediğimiz gibi ayarlayamıyoruz ama ithalatı da kısmam lazım biraz da tarife dışı engel olarak görüyorum yani korumak için de biraz onda yapıyor olabilir yapmamız da lazım Burada bahsedeceğim konulardan değil ama gümrük Birliği'nin mesela güncellenmesi lazım Çünkü tarım ve e Demir Çelik yok Bir de gümrük Avrupa Birliği bir yer anlaşma yapıyor ya biz biz onunla yapmış sayılmıyor H yapmış sayılmaya başımız derede giriyor Haydi onunla ikili anlaşma yapana kadar olmuyor mesela bunların güncellenmesi lazım Peki Eee serbest bölgelerdeki Eee sistemle ilgili durum ne yani vergilendirme tarafıyla ilgili özellikle orada da galiba Eee bazı düzenlemeler gündemde ne değişecek onu da bir bize izah edebilir misin Çok teşekkür ederim serbest bölgeler benim yıllar önceden beri 84 herhalde Sonra 94'te arttı her nerde konferanslara gittiğim konuğu Çünkü serbest bölge yeniydi ama serbest bölgeler buradaysa indire indire indire Artık neredeyse e sıfırlama durumuna geldiler özetle anlatayım serbest bölgen ilk önce esasında Türkiye'nin sınırları içinde ama sanki Siz yurt dışındaymış sınız gibi bir deponuz var gibi düşünün ilk başta çıktığında orada Ruhsat sahibi olan üretici satıcı alıcı fark etmez kurumlar belgesinden muaftı sonra bir zaman sonra dediler ki dağıtılan kar muaf değildir Tamam geldik geldik geldik En son nereye geldik üreticiler kurumlar vergisinden muaf dendi % 185 veya daha fazla serbest bölgede ürettiğini yurt dışına gönderenler çalışanların SGK primlerinden de muaf dendi bu sene 1 Ocak'ta ne oldu dediler ki kurumlar vergisinden sadece bir kısım muaf Nedir o ürettin Siz bir bölümünü ihraç ettiniz bir bölümünü ihraç ettiniz lafı esas orada serbest bölgeden yurt dışına sattınız ihracat sayılmıyor Çünkü bir bölümü Türkiye'ye sattınız yurt dışına sattığınız kararının kurumlar vergisini sadece muaf dediler geri kalan Muaf değil bu sene onu uygulayacaklar yani bunu ne kadar doğrudur değildir ama serbest bölgeleri yavaş yavaş daraltıyor Ama şunu da düşünmeleri lazım serbest bgi bir fabrika kurduysa Türkiye'de satıyorsa Türkiye ithal etmesi lazım onu yani onun da bir zorluğu var yani bu kadar muafiyetlerin serbest bölgenin Bence kısılmaması lazım ama yani benim gücümün yettiği bir şey değil son olarak Az önce Eee gümrükleri konuşurken dijitalleşme gereğinden bahsettiniz Eee şimdi o serbest bölgeler aklıma gelince sormayı ihmal ettim orada neredeyiz Biz dijitalleşme noktasında esasında bayağı iyi durumdayız yani onu söylüyordum yarım kaldı İyi ki söylediniz gümrük çok hızlı geçti şeye ilk başta Biz ben işe başladığımda sabit Kale Tabii Evet ondan sonra normal dokt sonra elektrikli dokt sonra biz bilgisayar aldık ama kendi kendimize yaptık Sonra Eee gümrüklerde şeyler kuruldu sadece orada giriyorduk sonra oraya bağlandık Şimdi artık yani Öyle ki bizim maliyetlerimiz düşürdük daha fazla eleman kullanıyorduk Niye şimdi artık ben herhangi bir şehirde işlemi takip edebiliyorum benim orada sadece iş takipçisine ihtiyacım var Kendi elemanımın iş takipçisi olması yeterli yani alıp evr Çünkü ben artık İstanbul'daki ofisten yazıp her şeyimi elektronik olarak gönderebiliyorum elektronik olarak iç tak eskiden öyle değildi Eskiden oraya gidip orada yazmanız gerekiyordu yani o zaman dijitalleşme noktasında sektör geride kal Hayır hayır Hay gümrük tam tersi bunda ileriye gitmiş en hızlı Gidenlerden biri şimdi işte bu Tek pencere sistemine geçerken başka Eee şeylerle işte tarım bakanlığıyla da Sanayi bakanlığıyla da Hepsi Hepsini bir Eee bağlantı içinde yapmak istiyor ki herkes her şeyi görsün ve kaçağı da azaltsın tamam şimdi anladım sizin en başta demek istediğinizi Siz şunu söylüyorsunuz yani Hani dijitalleşme sizin tarafta olması gereken hızda ve ciddi bir oranda devam ediyor ama yani entegrasyon noktasında ihtiyaçlarımız var Evet gittikçe zaten g hep birleştiği zaman içinde olacak en hızlı yapan bizim gümrük Peki ondan sonra mesela başka bir şeyden bahsetmek gerekirse bir idareye teşekkürüm var yatırım teşvik belgesi var vaktimiz varsa Tabii çok az Onu da alayım öyle de kapatalım tamam yatırım teşvik belgeleri Ağustos 2024'te daraltıldı yani mu verilen bir liste var bir de muafiyet verilmeyen liste var listede arttırdılar daha fazla muafiyet verilmiyor ama bir de 2021'de e teşvik belgeleri vardı dediler ki teşvik belgeniz var Eskiden ona bir şey ilave ettiriyorsun Ağustos 2024 sonraki listeye göre ekeceksin evvelkiler Tamam haklarınız geçerli ama bir de satır kodunda sadece bir revize yapacaksınız ona da dediler ki Ağustos 2024 sonrasını baz alırız ama firma sadece bir modelini değiştirmiş şeyin burada muafiyet varken Ağustos 2024 sonra muafiyet yoktu Allah'tan idare bunun önüne geçti bir yazı yayınlayarak bunu düzelttiler ona ben buradan teşekkür edeyim hep eleştiriyoruz Çünkü idareyi bir de teşekkür ederim Cavit af hocam Teşekkür ederim katıldığınız bana eşlik ettiğiniz için çok sağ olun bugün snay verisini takip ettik e tükün açıkladı detaylara Bir bakalım ardından ad dalg kran yayına katılacak kendisiyle konuşacağız